Header Ads

Lucien Goldmann - Aydınlanma Felsefesi

Aydınlanma düşünürleri 1789 Fransız Devrimi'nin entelektüel öncüleriydi. Ve aslında bugün bizi hala meşgul eden birçok sorun da Fransız Aydınlanması'nın doğrudan ürünüdür. İdeoloji sözcüğü örneğin Desttut de Tracy'nin Elements d'Ideology adlı eserinde tüm sosyal bilimleri etkileyecek bir kavram olarak ortaya atılıyordu. Goldmann'a göre Voltaire, Rousseau, Helvetius vb. birçok Aydınlanma düşünürünün, Aydınlanma "düşüncesine" olan katkıları kayda değer değildi. Ama Aydınlanma düşüncesinin kapitalizmle birlikte ister "rasyonalist" ister "ampirisist" ya da Tarih Felsefesi ile ilişkisi ne olursa olsun bireyci dünya anlayışına yol açtığı açıktır. Dünyanın özgür birey üzerine kurgulanması, Aydınlanma düşüncesinin temeli saymak gereken: Bireyin özerkliği, Sözleşme, Eşitlik, Evrensellik, Hoşgörü, Özgürlük gibi zaten ideolojik olan kavramlara dayanır. Özgürlük ideolojisinin doğal olanla toplumsal olanın iç içe geçmesi biçimindeki tezahürü, idealizmden kesinlikle ayrılamayacak olan felsefi ve -yasal çerçevenin (üretim ilişkilerinin) evrensel gereksinimlerini benimseyen- siyasal ideolojileri ortaya çıkarmıştır.

1 yorum: