Header Ads

John Stuart Mill - Hürriyet Üstüne

...herhangi bir düşünce susmaya mahkûm edilse bile; bu düşünce, bizim kesin olarak bilebileceğimiz şeylere rağmen, doğru olabilir. Bunu kabûl etmemek yanılmaz olduğumuzu zannetmektir.

...susturulan düşünce yanlış dahi olsa, bunda hakikatin bir kısmının bulunması mümkündür. Nitekim, pek çok defa böyle olmuştur. Yani, herhangi bir konuda çoğunluğun paylaştığı düşünce veya üstün gelen düşünce nâdiren hakikatin tamamı olabilir. O hâlde, hakikatin geriye kalan kısmın tamamlanması ihtimâli ancak karşıt düşüncelerin çarpışması yoluyla gerçekleşir.

...doğruluğu inkâr edilemez kabûl edilen düşünce yalnız doğru değil, aynı zamanda gerçeğin bütünü bile olsa, o düşünceye kuvvetle ve ciddî olarak itiraz edilmesine katlanılması gerekir. Hatta bu düşünceye bilfiil itiraz edilmelidir. Aksi hâlde, onu değişmez bir hakikat diye anlayanların çoğu, gerçek sebeplerini pek az anlayarak o düşünceye bir peşin hüküm tarzında inanır.

Hiç yorum yok