Header Ads

Kojin Karatani - Transkritik - Kant ve Marx Üzerine

Transkritik’in yalnızca felsefe okurlarına değil, genel okura da seslendiğini düşünüyor Karatani. Kitabı akademik bir söylemle kaleme almadığını, en doğru Kant ve Marx yorumlarını sunma rekabeti biçimine bürünen akademik oyunu oynamak istemediğini belirtiyor Türkçe basıma yazdığı önsözde.

Haklı da – çünkü “teorinin statükoyu eleştirel bir şekilde incelemekle yetinmeyip gerçekliği değiştirmek için olumlu bir şeyler de önermesi gerektiği” inancına dayanan bu kitabın temel bir siyasi problemi var: Sermaye-Ulus-Devlet üçlüsünün üçünü birden aşabilecek cemaatler-üstü bir toplumun nasıl mümkün olabileceğini sorguluyor. Ekonomi ile bir özgürlük pratiği olarak gördüğü Etik arasında –yani Marx ile Kant arasında– yaratıcı biçimde mekik dokuyan yazar yerleşik Marksist ve anarşist önkabulleri sarsıyor.

Karatani siyasal iktisat eğitimi almış olsa da, aslında çok iyi bir edebiyat eleştirmeni. Ama Batı Marksizminin “kültüre dönüş” eğiliminin bütünüyle dışında duruyor. Marx’ın Kapital’deki Kantvari kapitalizm eleştirisinin, Engels’in geliştirip yaygınlaştırdığı ünlü altyapı-üstyapı ikiliğine dayalı üretim-merkezci tarihsel materyalizm kavrayışı yüzünden doğru değerlendirilememiş olduğunu düşünen Karatani, Marx’ın kapitalizm eleştirisinin yirmi birinci yüzyılda da dünyanın önünde bir ufuk çizmeye devam ettiğini söylüyor.

Maddi dünyayı hep akılda tutan bir felsefi düşünceden korkmamak lazım: Karatani’nin kapitalizm karşıtı fikriyata yaptığı bu heyecan verici katkı bunu kanıtlıyor.

1 yorum: