Yılmaz Öztuna – Hacı Arif Bey (Türk büyükleri dizisi:24)

Hacı Arif Bey ( 1831 -1885), Türk Musikisi’nin en büyük birkaç bestekarından biridir. Tanzimat döneminin en büyük besteka rı … Nedir Tanzimat? Osmanlı Türk devlet ve toplumunun batıya açılmasıdır. iddia edildiği gibi batı «mukallidliği» değildir. Taklit derecesinde kalan yenileşmeler elbette oldu. Ama Türkiye’nin kesin şekilde batıya yönelmesi de sağlandı. Bu yönü sonradan muhafazakar
olsun, hatta mürted olsun, ilerici olsun, hiçbir akım değiştiremedi, hatta temelden reddedemedi. Kaldı ki Tanzimat, devletin, çok büyük bir imparatorluğun ayakta kalabilmesi, Türkiye’nin Türkistan ve Kafkasya haline düşmemesi için gerekli görülmüştü.
Edebi sahada batı tarzında, hatta Fransız formları ile şiir, roman, hikaye, tiyatro, fıkra, edebiyatımıza girip gelişirken, musiki sahasında ne oldu? Musikide değişme, edebiyattakinden bile zordur. Kaldı ki Türk Musikisi, göz kamaştırıcı bir geçmişe sahipti. En büyük temsilcilerinden Dede Efendi (ölm. 1846) hala hayatta idi. Türk’ün m us iki zevki de, batınınkine hayli aykırı bulunuyordu, bugün de öyledir. Üstelik Türk Musikisi, birçok doğu milletinin musikilerine tesir etmiş, bazen onları silip süpürerek yerine geçmiş bir san’attı. Edebiyat ve şiirimiz ise bu derecede tesirli olamamıştır.