Antonio Gramsci – Felsefe ve Politika Sorunları

Togliatti, Gramsci’nin soyut ahlakçılığa olduğu kadar biçimsel öğreticiliğe (doktrinciliğe) de karşı çıkmış bir savaşçı olduğunu belirterek onun derinden yaşama bağlı yapıtının skolastikçe bir yoruma uğratılmaması için dikkati çeker. Gramci’nin tarih çalışmaları ancak çağdaş olaylar ve onun siyasal eylemi göz önünde tutularak anlaşılabilir. Togliatti'nin dediği gibi: «Gramsci'nin yapıtının bize yolunu gösterdiği bilim, günlük mücadeleleri küçümseyerek yüksekten bakan, gerçeklerden kaçan bir bilim değil, fakat bu, insanın bütün benliğiyle, bütün yeteneği ve özgürlüğüyle kendini verdiği hatta yaşamını adadığı, siyasal kavgasının bir devamı, serpilip gelişmesi olan bir bilimdir.»

Bu açıdan, Gramsci yaşamı ve yapıtı ile gerçekten çok büyük bir örnektir